Το έργο eMPOWER (Empowering citizens to influence the decision-making and policy formulation on environmental issues) δημιουργήθηκε με στόχο την ενδυνάμωση της συμμετοχής των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε κρίσιμα ζητήματα περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, χρησιμοποιώντας το διαδίκτυο.
Συγκεκριμένα, στα πλαίσια του έργου, αναδεικνύονται κρίσιμα περιβαλλοντικά θέματα όπως: Βιοποικιλότητα, κλιματικές αλλαγές, γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί, θάλασσες και ακτές, διαχείριση αποβλήτων και υδάτινοι πόροι, που σκοπό έχουν την ενεργή διαδικτυακή τοποθέτηση του πολίτη και τη συμμετοχή του σε σχετικές ηλεκτρονικές ψηφοφορίες, συλλογές υπογραφών και άλλες κοινωνικές και κατ’ επέκταση πολιτικές πρωτοβουλίες οι οποίες δύνανται να χρησιμοποιηθούν ως μοχλός πίεσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Απαραίτητη φυσικά προϋπόθεση για την πραγματοποίηση του συγκεκριμένου έργου είναι ο κατάλληλος σχεδιασμός και η τεχνογνωσία έτσι ώστε να είναι εφικτή μία διαφανής, δια-δραστική και δημοκρατική διαδικασία επικοινωνίας. Το πιλοτικό έργο λειτούργησε παράλληλα σε τρείς μεσογειακές χώρες: Την Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα. Οι χώρες αυτές δεν επιλέχθηκαν τυχαία μίας και τις συνδέει τόσο η γεωγραφική τους θέση όσο και κοινοί κοινωνικοί και γενικότερα πολιτισμικοί δεσμοί.
Το έργο ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2009 και ολοκληρώθηκε με επιτυχία τον Φεβρουάριο του 2011.
Υπεύθυνη συντονισμού ήταν η ελληνική εταιρία πληροφορικής AthensTechnologyCenter (ATC). Στο έργο συμμετείχαν ακόμα το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο ως επιστημονικός συνεργάτης, τα Εθνικά Πρακτορεία Ειδήσεων της Ελλάδας, Ιταλίας και Πορτογαλίας, αρμόδια για τη διάχυση των αποτελεσμάτων του έργου σε εθνικό επίπεδο. Επίσης συμμετείχε το Politech Institute, Belgium ως αρμόδιος φορέας τόσο για τη διάδοση του έργου σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και για την προώθηση της όλης φιλοσοφίας του στα όργανα της Ε.Ε. Μείζονος σημασίας ήταν ο ρόλος των μη κυβερνητικών περιβαλλοντικών οργανώσεων, Μεσόγειος SOS, Legabienteκαι Liga para a Protecção da Natureza, οι οποίες συμμετείχαν ως κύριοι συντονιστές της πλατφόρμας δημοψηφισμάτων και ηλεκτρονικού διαλόγου.
eMPOWER & Κοινωνική Απήχηση
Μέχρι σήμερα 7.842 έχουν συμμετάσχει στις ηλεκτρονικές ψηφοφορίες από τις προαναφερθείσες χώρες, ενώ 1.514 είναι τα εγγεγραμμένα μέλη στην πλατφόρμα ηλεκτρονικής συμμετοχής και 1.500 oι φίλοι του eMPOWER στο Facebook. Πιο συγκεκριμένα:
- Επτά διακρατικά δημοψηφίσματα σε Ελλάδα, Πορτογαλία και Ιταλία
- Πέντε δημοψηφίσματα εθνικού χαρακτήρα σε Ιταλία και Πορτογαλία
- 19 ανοιχτές συζητήσεις στο forum
- Περισσότεροι από 13.000 επισκέπτες και 35.000 αναγνώσεις ανά σελίδα
- Περισσότεροι από 250.000 πολίτες και 300 αρμόδιοι φορείς ενημερώθηκαν για τις δράσεις του έργου με προβολή σε ζώνη υψηλής ακροαματικότητας στην τηλεόραση, μεταξύ άλλων
- Περισσότερες από σαράντα δημοσιεύσεις αναφέρθηκαν στις δραστηριότητες του προγράμματος
- Περισσότεροι από 543 πολίτες συμμετείχαν ενεργά συμπληρώνοντας ερωτηματολόγια για την αξιολόγηση της δράσης. Το 84% των ερωτηθέντων δήλωσαν την προτίμηση τους στη πλατφόρμα του eMPOWERσε σύγκριση με αντίστοιχες πλατφόρμες, ενώ το 42% αξιολόγησαν με 5/5 τις δυνατότητες που μπορεί να προσφέρει ως νέο εργαλείο για άμεση δημοκρατία
eMPOWER &Συμμετοχική Δημοκρατία
Η επιτυχής ολοκλήρωση του eMPOWERσυνέπεσε με το νομοθετικό κείμενο, με το οποίο θεσμοθετείται το δικαίωμα των Ευρωπαίων πολιτών, να απευθύνονται, συγκεντρώνοντας 1.000.000 υπογραφές, προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να την καλούν να αναλάβει δράση, για μία σειρά από ζητήματα. Με τον νέο αυτό κανονισμό που τίθεται πλέον σε ισχύ ένα εκατομμύριο πολίτες, από επτά χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούν, υπογράφοντας το σχετικό αίτημα, να απαιτήσουν από την Κομισιόν να αναλάβει δράση για την επίλυση σημαντικών προβλημάτων που απασχολούν τους ευρωπαίους πολίτες. Η ‘Πρωτοβουλία των Ευρωπαίων Πολιτών’ (European Citizens' Initiative - ECI) αποτελεί κύριο εργαλείο της ΕΕ για άμεση δημοκρατία και την πρώτη του είδους της σε διακρατικό πλαίσιο. Εισηγμένη από τη Συνθήκη της Λισαβόνας, αναμένεται να χρησιμοποιηθεί από το 2012.
Καθ’ όλη τη διάρκεια διαβούλευσης και επεξεργασίας της παραπάνω νομοθετικής πρωτοβουλίας το eMPOWERσυμμετείχε παραθέτοντας την εμπειρία του καθώς και συγκεκριμένες προτάσεις για τη δομή του νέου κανονισμού της Ε.Ε. Η πλατφόρμα του eMPOWERαποδεικνύει πως οι πολίτες μπορούν με ένα απλό, εύχρηστο και προσιτό τρόπο να συμμετέχουν σε ένα διακρατικό διάλογο απαιτώντας συμμετοχή στα προβλήματα που τους αφορούν και επηρεάζουν την καθημερινότητά τους, όπως για παράδειγμα το ‘περιβάλλον’, όπου ως κοινό και συλλογικό αγαθό αποτελεί ένα προνομιακό χώρο ανάδειξης τέτοιων διαβουλεύσεων. Είναι ουσιαστικά η φιλοσοφία της ‘συμμετοχικής δημοκρατίας’ που μετατρέπει τον πολίτη από απλό παρατηρητή και αδιάφορο ψηφοφόρο σε ενεργό παράγοντα στις εθνικές και Ευρωπαϊκές εξελίξεις.
Το eMPOWER αποτελεί ουσιαστικά ένα πρόγραμμα που μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο στην υλοποίηση του πνεύματος της ECI, για μια πιο άμεση δημοκρατία που παρακάμπτει τις τυχόν διοικητικές αγκυλώσεις, υπολογίζει την άποψη του κάθε πολίτη και χρησιμοποιεί προς όφελός του τις νέες τεχνολογίες προκειμένου να ενισχύσει τον βαθμό συμμετοχής του. Είναι άλλωστε αυτό που εύστοχα σημειώνει και ο Γάλλος φιλόσοφος Alain de Benoist: «Το μεγαλύτερο μέτρο της δημοκρατίας δεν είναι ο βαθμός ελευθερίας ούτε ο βαθμός ισότητας, αλλά μάλλον ο βαθμός συμμετοχής.»